İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu düzenlediği basın toplantısında “Marmara Bölgesi hapishaneleri 2022 hak ihlalleri raporu”nu kamuoyuna açıkladı.
“Sorumluluklarını yerine getirmeyen yetkililer
Açıklanan raporda şu ifadeler yer aldı:
“Giderek artan emek sömürüsü gibi, hapishaneler 2022 yılında da işkence, onur kırıcı davranış, tecrit, sağlık hakkı ihlalleri, adalete erişim ve ayrımcılık gibi çok sayıda başlıkta en ağır ve yaygın hak ihlallerinin
yaşandığı yerler olmaya devam etti. Hapishanelerin fiziki yapısı ve bundan daha çok ceza infaz mevzuatı
ve uygulamalarının yol açtığı bu ağır ihlallerin çözümü ise sürekli ötelenmekte, yetkililer sorunları
görmezden gelerek, ya da zaman zaman düşmanca bir yaklaşımla mahpusların yaşam hakları da dahil tüm
hak ve özgürlüklerini ihlal eden uygulamalara izin ve onay vermekte, iç hukuk ve uluslararası
sözleşmelerden kaynaklı sorumluluklarını ihlal etmekte, bir başka deyimle suç işlemektedirler.
İHD Merkezi Hapishaneler Komisyonunun Nisan 2022 tespitlerine göre ve “tespit edebildiğimiz
kadarıyla” denilerek açıklandığı üzere Türkiye hapishanelerinde 651’i ağır olmak üzere 1517 mahpus
bildirilmiş ve 2022 yılı içinde en az 78 mahpusun hapiste yaşamını yitirdiği açıklanmıştır.
Kısaca dikkat çektiğimiz ve raporun devamında ayrıntılandıracağımız sorunlara çözüm üretilmezken, her
yıl onlarca yeni hapishane yapılmaktadır. S ve Y tipi hapishaneler örneğinde olduğu gibi yeni
hapishanelerde bir işkence yöntemi olan ağır tecrit ve izolasyon amaçlandığı belirtilmektedir. Son
açıklamalar göre de 2022 yılında 22 yeni hapishane açılmış ve 2023 yılında 20 hapishane daha açılması
planlanmıştır.”
2022’de toplam ihlal sayısı 8 bin 443
Raporda yer alan başvuruların şu hapishanelerden geldiği belirtildi:
“Marmara Bölgesi’nde bulunan; Silivri Kampüs CİK (Ceza İnfaz Kurumu), Silivri Açık CİK, Tekirdağ 1
ve 2 Nolu F Tipi Kapalı (CİK), Edirne F Tipi Kapalı CİK, Kandıra F Tipi Kapalı CİK, Bakırköy Kadın
Kapalı CİK, Gebze M Tipi Kadın Kapalı CİK, Bolu F Tipi Kapalı CİK, Maltepe 2 ve 3 Nolu L Tipi
Kapalı CİK, Maltepe T Tipi CİK, Kocaeli 2 Nolu T Tipi Kapalı CİK, Kırklareli E Tipi Kapalı CİK,
Metris 2 Nolu T Tipi Kapalı CİK, Metris R Tipi CİK, Balıkesir Bandırma T Tipi Kapalı CİK, Balıkesir
Burhaniye T Tipi CİK, Bursa H Tipi Kapalı CİK, Sakarya L Tipi CİK, ve
Marmara Bölgesi dışında kalan cezaevlerinden; Menemen R Tipi CİK, Manisa T Tipi Kapalı CİK,
Malatya E Tipi CİK, Sinop E Tipi CİK, Van T Tipi CİK, Tarsus T Tipi CİK, Şakran T Tipi CİK,
Erzincan T Tipi CİK, Alanya L Tipi CİK, Antalya Elmalı Açık CİK, Antalya S Tipi CİK, Ağrı Patnos
Açık CİK, Aliağa Kadın Kapalı CİK, Afyon Bolvadin T Tipi CİK, Ahlat T Tipi CİK, Adana Kürkçüler
T Tipi CİK, Bafra T Tipi CİK, Bodrum S Tipi CİK, Denizli T Tipi CİK, Düzce T Tipi CİK, Erzurum
Dumlu 1 Nolu Yüksek Güvenlikli(YG) CİK, Diyarbakır Kadın Kapalı CİK, İzmir Kırıklar F Tipi CİK,
Kayseri Bünyan T Tipi CİK, Sincan Kadın Kapalı CİK, Sincan YG CİK, Sincan 2 Nolu F Tipi CİK,
Siirt CİK, Tarsus Kadın CİK, Trabzon Beşikdüzü T Tipi CİK, Urfa T Tipi CİK, Van T Tipi CİK.
olmak üzere derneğimize 20 si Marmara Bölgesinden olmak üzere toplam 52 hapishaneden 395 başvuru
yapılmıştır.”
Raporda başvurulara ilişkin şu tespitte yapıldı:
“Şubemize 2022 yılı boyunca toplam 395 başvuru yapılmış olup, her bir başvuru birden çok ihlal içermiştir.
Bu başvurulardan tespit ettiğimiz ihlal sayısı 6 bin 805 olup, basın taraması yoluyla tespit ettiğimiz 1638
ihlal ile toplam ihlal sayısı 8 bin 443 olarak belirlenmiştir.”
Raporun devamında ise 2022 yılında yapılan başvuruların özetleri aktarıldı.
Kızıl Bayrak / İstanbul